Dân chủ nhân dân – tư tưởng lớn trong Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Những ngày Tháng Tám lịch sử và chuẩn bị kỷ niệm 65 năm ngày Quốc khánh 2/9, tôi lại thấy bồi hồi và xúc động, càng thấy thấm thía hơn tính dân chủ nhân dân - tư tưởng lớn trong Tuyên ngôn độc lập của Bác Hồ.

Theo tôi, tư tưởng đó thể hiện rõ nét ở những điểm sau:

Một là, tư tưởng trong bản Tuyên ngôn đã vượt lên tư tưởng nhân quyền, dân quyền của Tuyên ngôn nước Mỹ năm 1776, Tuyên ngôn của cách mạng Pháp năm 1789. Nội dung bản tuyên ngôn đó đã chỉ rõ, con người sinh ra có quyền được mưu cầu hạnh phúc, được sung sướng. Nhưng Chủ nghĩa đế quốc viết nên những điều đó để nhằm bảo vệ chủ nghĩa cá nhân, bảo vệ quyền xâm lược thuộc địa, xâm hại các quyền khác của dân tộc. Còn nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trong bản Tuyên ngôn độc lập Bác đọc vào ngày 2/9/1945 là dân chủ nhân dân, nhân dân đứng lên làm chủ đất nước, dân ta giải phóng cho ta. Cả dân tộc tổng khởi nghĩa, giành chính quyền về tay nhân dân, mong muốn và thực tế đã là một nước độc lập tự do. Có thể thấy rằng, cũng là sự dân chủ trong các bản tuyên ngôn, nhưng dân chủ của Việt Nam vượt lên tư tưởng dân chủ của Đế quốc (thể hiện ở quyền cá nhân, quyền đi xâm lược).

Hai là, tư tưởng dân chủ trong bản Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh đã vượt lên tư tưởng dân chủ ban phát vua chúa, cầu vương cầu ngoại của các nhà yêu nước thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Điều đó thể hiện rõ, phải lấy sức ta giải phóng cho ta. Nền dân chủ cộng hòa không có vua chúa. Độc lập tự do gắn liền với cách mạng vô sản, với dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Ba là, dân chủ nhân dân có tính thời đại sâu sắc, như tiếng còi tàu vang dậy, báo thúc cho cả biển người nô lệ vùng lên làm chủ. Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất là sự chia xong bản đồ thuộc địa cho các tư bản đế quốc. Cuộc chiến tranh thế giới thứ là sự đòi chia lại thuộc địa của các nước đế quốc lớn. Cả nhân loại chìm trong bóng đen của Chủ nghĩa thực dân. Tuyên ngôn độc lập của Bác Hồ đọc ngày 2/9/1945 đã chặt đứt mắt xích xung yêu của chủ nghĩa thực dân. Từ đây, phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ.

Từ đó có thể thấy, tư tưởng nền dân chủ Hồ Chí Minh thể hiện trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945 thật sự khác biệt với nền dân chủ của nước Pháp, Mỹ và nhiều nước khác. Tư tưởng dân chủ Hồ Chí Minh xuyên suốt trong Tuyên ngôn độc lập và trong thực tiễn cách mạng Việt Nam, đang tiếp diễn tới hôm nay.

Theo tư tưởng đó, mỗi người dân là một người làm chủ: làm chủ bản thân, làm chủ gia đình, làm chủ đất nước, làm chủ xã hội, làm chủ nghề nghiệp, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng viết: “Nước ta là nước dân chủ. Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân. Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của người dân. Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân. Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra. Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên. Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”.

Thực tiễn cho thấy, dân ta ngày càng sáng tạo, đạt nhiều thành tựu lừng lẫy 5 châu, chấn động địa cầu như chiến thắng thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, gột rửa, hàn gắn vết thương chiến tranh kẻ thù gây ra, khôi phục kinh tế... Để làm những việc đó, chắc chắn là nhờ có động lực dân chủ Hồ Chí Minh. Mỗi quốc gia có một nền dân chủ. Trong tất cả các nước dân chủ trên thế giới này, có lẽ nền dân chủ Hồ Chí Minh là tiến bộ hơn cả.

Dư luận thế giới gần đây dự báo rằng: Đến giữa thế kỷ 21, nền dân chủ cộng hòa XHCN Việt Nam tròn 100 năm, nhân loại sẽ được chứng kiến một thành tựu dân chủ thật sự, rộng rãi. Tôi hy vọng và tin tưởng dự báo đó là đúng.

Thu Hằng
(Ghi lại)

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Tin mới nhất

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mãi mãi xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng, là đội quân xung kích của cách mạng

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mãi mãi xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng, là đội quân xung kích của cách mạng

(TG) - Sáng 11/12, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XI, nhiệm kỳ 2017 – 2022 đã diễn ra Phiên trọng thể tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Hà Nội. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã đến dự và sẽ có bài phát biểu quan trọng chỉ đạo Đại hội. TCTG trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú trọng tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XI: