Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong xử lý điểm nóng chính trị-xã hội hiện nay
Qua đó, xây dựng môi trường chính trị ổn định, góp phần phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng, hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh.


Đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương thăm hỏi tình hình sản xuất, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình 

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Thấm nhuần quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về nhà nước dân chủ, Hồ Chí Minh khẳng định, nước ta là nước dân chủ, nghĩa là một nhà nước của dân, do dân và vì dân. Trong nhà nước ấy, lực lượng của nhân dân rất lớn mạnh, rất quan trọng và để phát huy sức mạnh ấy, Đảng và chính phủ phải chú ý công tác vận động quần chúng, “dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, “Công tác dân vận  là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Ðoàn thể đã giao cho (1). Công tác dân vận có vai trò quan trọng, từ việc phòng ngừa, ngăn chặn không để điểm nóng phát sinh đến việc tham gia có hiệu quả vào việc xử lý điểm nóng và ổn định tình hình sau khi điểm nóng được xử lý. Vì thế, đây không phải là việc riêng của một người hay của một tổ chức, một cơ quan, đơn vị nào đó mà là trách nhiệm của tất cả cán bộ Đảng, chính quyền, mặt trận, các đoàn thể, tổ chức kể cả hội viên của các tổ chức nhân dân.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, để thực hiện tốt công tác dân vận, nhất thiết phải thực hiện 4 bước quan trọng, đó là: 

Giải thích cho dân hiểu, dân biết

Người đã chỉ rõ bước đầu tiên phải thực hiện trong công tác dân vận đó là tìm mọi cách để tuyên truyền, giải thích cho mỗi người dân hiểu rõ ràng: việc đó có lợi cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được. Muốn vậy, người làm công tác dân vận phải luôn “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm” (2). Người căn dặn, người cán bộ nói chung, cán bộ làm công tác dân vận nói riêng cần phải chú ý hoàn cảnh lịch sử của đất nước, của địa phương cũng như của từng người dân để có phương pháp vận động phù hợp.

Việc gì cũng phải bàn bạc với dân

Việc bàn bạc với dân là yêu cầu không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của mỗi tổ chức đảng, của cán bộ, đảng viên để phát huy kinh nghiệm, trí tuệ và lòng nhiệt thành cách mạng trong dân.Người đã thẳng thắng phê bình những cán bộ mắc bệnh quan liêu xa dân, kiêu ngạo, không cầu thị tiếp thu ý kiến đóng góp tâm huyết, chân thành, có trách nhiệm của nhân dân “kết quả làm cho dân chúng nghi ngờ, uất ức, bất mãn” (3). Đây chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện các điểm nóng chính trị - xã hội trong những năm gần đây. Tuy nhiên, Người cũng nhấn mạnh rằng, chú trọng bàn bạc, học hỏi quần chúng nhưng tuyệt đối không được theo đuôi quần chúng, người cán bộ phải có lập trường, chính kiến riêng của mình.

Theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc khuyến khích dân

Mặc dù bận trăm công nghìn việc nhưng Người không quên trực tiếp viết thư khen ngợi, động viên, khuyến khích những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong học tập, lao động, sản xuất, chiến đấu và đề nghị có mục “gương người tốt, việc tốt” trên báo để động viên mọi người noi theo. Người thường nói, một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền và cả cuộc đời Người chính là tấm gương sáng và mẫu mực về người cán bộ là “công bộc của dân”. Người rất quan tâm đến việc xây dựng những điển hình tốt, những tấm gương tốt nhưng trước những khuyết điểm, sai phạm của cán bộ, đảng viên, Người luôn nghiêm khắc phê bình và kiên quyết trách phạt.

Cùng dân rút kinh nghiệm, phê bình và khen thưởng

Đây là công đoạn cuối cùng của công tác dân vận và cũng là giai đoạn thể hiện rõ nhất quyền làm chủ, quyền được tham gia công việc của nhân dân để phát huy những việc làm tốt; sửa chữa, khắc phục những việc làm chưa tốt. Đảng bao gồm những người ưu tú nhưng trong Đảng không tránh khỏi những khuyết điểm, điều quan trọng nhất của việc nghiêm túc tự phê bình và phê bình là để cái thiện trong mỗi người “nảy nở như hoa mùa xuân”, để cái xấu không bao giờ bị tái phạm. 

Trong giai đoạn hiện nay, trước những diễn biến phức tạp, bất ổn và khó lường của tình hình chính trị - xã hội trong nước và thế giới châm ngòi cho những điểm nóng chính trị - xã hội âm ỉ và bùng phát khắp nơi, công tác dân vận vừa mang tính chiến lược vừa mang tính cấp thiết đối với công cuộc đổi mới đất nước, kiên trì giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong xử lý điểm nóng chính trị-xã hội hiện nay

Trong giai đoạn hiện nay, các thế lực thù địch đang thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ nhằm chống phá cách mạng nước ta. Trên mặt trận tư tưởng, chúng thường tung ra các luận điệu vu cáo, bịa đặt, hòng phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân mất niềm tin, mất phương hướng về chính trị, tư tưởng để dễ dàng thực hiện âm mưu chuyển hoá tư tưởng trong nội bộ ta. Trước tình hình đó, việc nghiên cứu và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong xử lý điểm nóng chính trị - xã hội có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Để góp phần nâng cao hiệu quả vai trò của công tác dân vận trong việc xử lý điểm nóng chính trị - xã hội trong giai đoạn hiện nay, theo chúng cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Thứ nhất, công tác dân vận phải chú trọng đến việc phòng ngừa và ngăn chặn điểm nóng chính trị-xã hội

Công tác phòng ngừa và ngăn chặn điểm nóng chính trị - xã hội phát sinh cần phải bắt đầu từ việc giải thích cho dân biết, dân hiểu đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Đi sâu, đi sát vào đời sống nhân dân để nắm được tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, thấy được những nguy cơ tiềm ẩn xẩy ra điểm nóng để kịp thời có giải pháp ngăn chặn.

Một trong những biểu hiện ban đầu tạo nên điểm nóng chính trị - xã hội là tình trạng khiếu kiện vượt cấp, khiếu kiện kéo dài mà ngoài nguyên nhân trình độ hiểu biết pháp luật còn nhiều hạn chế của người dânthì nguyên nhân còn lại là do những yếu kém, tiêu cực của chính quyền địa phương. Do đó, để ngăn chặn điểm nóng chính trị - xã hội xẩy ra, công tác dân vận phải đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật, tạo các diễn đàn trao đổi, thảo luận trong các tổ chức quần chúng về những nội dung: chống tự phát, quá khích dẫn đến manh động, chống việc lợi dụng dân chủ, nhân quyền, lợi dụng việc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí để có những hoạt động trái pháp luật, v.v.. Bên cạnh đó, việc tăng cường đối thoại, trả lời, giải đáp thắc mắc cần được tiến hành công khai, dân chủ, thuận lợi để người dântự giác thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. 

Trước âm mưu “diễn biến hoà bình” nhằm chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta, công tác dân vận có vai trò quan trọng trong việc phát hiện, ngăn chặn, đấu tranhvạch trần âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước về vấn đề dân tộc, tôn giáo và chính sách đại đoàn kết dân tộc… để dân biết, dân hiểu, để dân đề cao cảnh giác và tích cực tham gia đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu chống phá của các thế lực thù địch.

Thứ hai, khi có điểm nóng chính trị-xã hội xảy ra, công tác dân vận phải cùng với cấp uỷ, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể tham gia xử lý.

Việc phòng ngừa và ngăn chặn điểm nóng chính trị - xã hội xảy ra là yêu cầu có tính chiến lược mang lại hiệu quả cao hơn việc để điểm nóng nổ ra rồi mới xử lý. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc phòng ngừa và ngăn chặn cũng được thực hiện một cách triệt để. Trong trường hợp điểm nóng xảy ra, cần phải tập trung toàn bộ lực lượng để kịp thời xử lý, nhanh chóng ổn định tình hình. Trong quá trình này, cần thiết phải có sự tham gia chủ động và tích cực của công tác dân vận.

Trước hết, công tác dân vận tham gia vào việc nắm bắt tình hình, xác định nguyên nhân, phân tích mâu thuẫn trong các điểm nóng để giúp cho cấp ủy, chính quyền lựa chọn lực lượng, hình thức, biện pháp xử lý phù hợp. Do tính chất nhạy cảm của điểm nóng, lực lượng tham gia xử lý không chỉ có cán bộ chuyên trách mà có thể lựa chọn những người có uy tín trong cộng đồng hoặc có lợi thế nhất định trực tiếp đứng ra đối thoại với dân, cam kết điều tra xử lý vi phạm, bồi thường thiệt hại cho dân,v.v.. Trước những luồng thông tin gây bất lợi cho chủ thể trong việc tập trung dập tắt điểm nóng gây sự hoang mang, dao động trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, công tác dân vận có nhiệm vụ làm chủ và định hướng các thông tin, giữ vững sự ổn định tư tưởng, dập tắt sự xuyên tạc của các thế lực thù địch về điểm nóng.
Thứ ba, công tác dân vận phải cùng với các cấp uỷ, chính quyền trong hệ thống chính trị tham gia khắc phục hậu quả sau khi điểm nóng chính trị-xã hội đã được dập tắt

Sau khi dập tắt điểm nóng chính trị - xã hội, công tác dân vận cần phải làm cho nhân dân thấy được bản chất, âm mưu, thủ đoạn của những đối tượng phản động. Đồng thời, phát hiện những kẻ đồng phạm, những hiện tượng phản động trá hình đang ẩn náu dưới vỏ bọc “chính nghĩa” để có các biện pháp xử lý cứng rắn kịp thời.

Bình thường hóa đời sống xã hội lúc này là một nhiệm vụ khó khăn nhưng rất cần thiết mà công tác dân vận cần tham mưu và thực hiện hiệu quả. Cần tham mưu cho cấp ủy và chính quyền địa phương từng bước đưa cuộc sống người dân trở lại bình thường. Bên cạnh đó, cần khắc phục những thiệt hại về người và của phải một cách thấu tìnhđạt lý; phù hợp với luật pháp, truyền thống đạo lý của dân tộc Việt Nam.

Thứ ba, công tác dân vận phải cùng với hệ thống chính trị đảm bảo ổn định tình hình để điểm nóng chính trị-xã hội không tái phát.

Dập tắt được điểm nóng mới chỉ là thành công bước đầu, còn mục tiêu quan trọng là ổn định tình hình, ổn định tư tưởng cán bộ và nhân dân để không hình thành nhân tố bất mãn mới có thể gây mất ổn định chính trị - xã hội. Nhiệm vụ của công tác dân vận ở đây là tổng kết những vấn đề gây nên những tư tưởng bức xúc, tiêu cực dẫn đến mâu thuẫn, xung đột tạo thành điểm nóng; những ưu điểm, hạn chế của công tác dân vận trong việc phòng ngừa, ngăn chặn điểm nóng; những ưu điểm, hạn chế về việc thực hiện công tác dân vận trong quá trình xử lý điểm nóng của các lực lượng tham gia xử lý điểm nóng, v.v..Cần chú ý đến việc phát hiện những vấn đề cần giải quyết, kể cả cơ chế, chính sách, luật pháp, công tác xây dựng Đảng, công tác cán bộ… đã tác động gây tư tưởng tiêu cực, bức xúc, bất mãn trong nhân dân. Từ đó, tham mưu cho cấp uỷ Đảng, chính quyền chỉ đạo khắc phục những sơ hở, hạn chế nhằm ổn định tình hình chính trị - xã hội một cách bền vững.

Sau khi điểm nóng được dập tắt, nhiệm vụ quan trọng nhằm ổn định tư tưởng trong nhân dân lúc này là phải thông báo, giải trình về kết quả điều tra, thanh tra sai phạm và hình thức kiểm điểm, kỷ luật đối với những cán bộ, đảng viên sai phạm;chỉ rõ những đối tượng lợi dụng kích động nhân dân và hình thức xử lý của chính quyền; đưa thông tin phân tích vạch trần âm mưu của kẻ xấu cho quần chúng biết, định hướng dư luận, định hướng tư tưởng trong xã hội; thông báo về những tổn thất, thiệt hại do điểm nóng gây ra, v.v.. Điều đó có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước nói chung, vào cấp ủy Đảng và chính quyền nói riêng.

Trước tính chất phức tạp và diễn biến khó lường của điểm nóng chính trị - xã hội trong thời gian gần đây, việc xử lý điểm nóng cần có sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị trong đó người dân có vai trò đặc biệt quan trọng. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong xử lý điểm nóng chính trị - xã hội sẽ khơi dậy và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc - nhân tố cơ bản để giành thắng lợi trong công cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay./.

Tài liệu tham khảo
[1].Hồ Chí Minh (2011),Toàn tập, Tập 6, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. (Tác phẩm “Dân vận” lần đầu tiên đăng trên báo Sự thật, số 120, ngày 15/10/1949).
[2].Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
[3] Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

Trần Thị Thuý - Trường Đại học Hà Tĩnh

Có thể bạn quan tâm

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Liên kết website

Mới nhất