Đồng Nai phát huy vai trò của đội ngũ nữ trí thức
Hội thảo khoa học: “Đội ngũ nữ trí thức Đồng Nai đồng hành cùng quá trình phát triển của địa phương”

SỐ LƯỢNG, CHẤT LƯỢNG ĐƯỢC NÂNG CAO

 Trong thời kỳ mới, đội ngũ nữ trí thức của tỉnh Đồng Nai được nâng cao hơn nhiều về số lượng và chất lượng so với các giai đoạn trước; không ngừng vươn lên khẳng định vị thế và vai trò của mình trên mọi lĩnh vực, đảm nhận nhiều vị trí, trọng trách trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp...; có nhiều đóng góp vào quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. 

Nhiệm kỳ 2020-2025, tỉ lệ cán bộ nữ tham gia cấp ủy các cấp ở Đồng Nai đều tăng so với nhiệm kỳ trước đó. Số lượng nữ trí thức tham gia cấp ủy cấp trên cơ sở là 111/493 người (22,52%); tham gia cấp ủy cơ sở: 1.292/4.421 người (29,22%); tham gia Ban Thường vụ cấp ủy: 25/148 người (16,89%), tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh: 11/52 người (21,15%)(1)

Nữ trí thức giữ vai trò lãnh đạo chủ chốt trong bộ máy chính quyền các cấp của Đồng Nai cũng chiếm tỉ lệ khá cao: tham gia Đại biểu Quốc hội tỉnh khóa XIV là 27,27%; Đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2021-2026 cấp tỉnh đạt 33,33%, cấp huyện: 29,46%, cấp xã: 32,59%”(2). Ủy ban nhân dân các cấp có cán bộ nữ tham gia ban lãnh đạo lên tới 62,09%. Sở, ban, ngành tương đương cấp tỉnh có nữ trong ban lãnh đạo chiếm 45,45%. Lãnh đạo chủ chốt là nữ trong các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh là 20,9%; cấp huyện: 15,51%, cấp xã: 19,15%. 

Đội ngũ nữ cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh hiện nay là 45.715 người, chiếm 64% trong tổng số 71.890 người lao động làm việc trong khối hành chính sự nghiệp tỉnh và chiếm 11% trong tổng số hội viên phụ nữ của tỉnh. Nữ trí thức chiếm gần 50% trong đội ngũ nữ cán bộ công chức, viên chức của tỉnh với gần 22.000 người(3)

Đội ngũ nữ trí thức của tỉnh luôn phát huy tốt vai trò trong tham gia các hoạt động giám sát và phản biện xã hội. Giai đoạn từ 2016-2020, các cấp hội phụ nữ, với nòng cốt chủ yếu là nữ trí thức, đã tổ chức hơn 70 đoàn giám sát, phối hợp tham gia hơn 200 đoàn giám sát, 100 buổi đóng góp ý kiến, phản biện xã hội về những vấn đề của các cấp ủy, địa phương và ban, ngành; hơn 1.000 ý kiến đóng góp vào những nội dung liên quan đến xây dựng đảng, xây dựng chính quyền; đề xuất với cấp ủy, chính quyền địa phương hơn 200 nội dung đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu và người dân(4). Hầu hết các ý kiến góp ý, phản biện, kiến nghị đều được người đứng đầu các cấp, các cơ quan tiếp thu, nghiên cứu điều chỉnh trong tổ chức lãnh đạo, điều hành các hoạt động xã hội. Qua đó thể hiện rõ vai trò đội ngũ nữ trí thức trong quá trình thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, thực hiện Luật bình đẳng giới... trên địa bàn tỉnh.
Nữ trí thức công tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo có có số lượng đông (chiếm 61,3%); thực hiện tích cực, hiệu quả chức năng, nhiệm vụ chuyên môn, quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học, góp phần chăm lo phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân tài cho tỉnh. Số lượng giảng viên nữ tại các trường cao đẳng và đại học của tỉnh là 1.163 (chiếm 42,5%); giáo viên nữ trực tiếp đứng lớp các trường phổ thông là 17.276 (chiếm 75,8%)(5)

Đội ngũ nữ trí thức làm việc trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo đã góp phần có tính quyết định vào phát triển, nâng cao chất lượng công tác giáo dục của Đồng Nai, tạo cơ sở cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. 

Tỉ lệ nữ trí thức có học hàm, học vị cao ngày càng tăng. Riêng ngành giáo dục và đào tạo của tỉnh đã có 413 nữ có trình độ từ thạc sĩ trở lên, chiếm 60% tổng số công chức, viên chức là tiến sĩ, thạc sỹ trong ngành - vượt xa chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch hành động của ngành giáo dục về thực hiện bình đẳng giới: đến năm 2025 có 35% cán bộ nữ có trình trình độ thạc sĩ trở lên. 

Cán bộ nữ trong các lĩnh vực y tế, sản xuất kinh doanh, nghiên cứu khoa học đều có những đóng góp quan trọng cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội, tạo nguồn lực con người, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân trong tỉnh.

Hiện nay, tổng số nữ trong ngành y tế của tỉnh hiện là 1.212 người, trong đó có 64% có trình độ từ đại học trở lên. Trong các bệnh viện chuyên ngành, nữ bác sĩ chuyên khoa luôn chiếm số đông và giữ vị trí trọng yếu, góp phần rất lớn trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Mặc dù chiếm tỉ lệ không nhiều, nhưng nữ trí thức trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh đều có những “điểm nhấn” nổi bật. Các tổng công ty lớn trên địa bàn tỉnh đều có nữ trí thức giữ vị trí chủ chốt, là những điển hình doanh nhân thời kỳ đổi mới; tạo việc làm cho hàng trăm ngàn lao động; đóng góp lớn cho ngân sách; tham gia tích cực các hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ các đối tượng chính sách, người gặp khó khăn, hoạn nạn. 

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, số lượng đề tài, đề án có nữ trí thức tham gia làm chủ nhiệm và thành viên chính đều tăng lên, tập trung vào các lĩnh vực như nông nghiệp, thuế, hành chính, xây dựng Đảng. Nhiều nữ trí thức đã có các sáng kiến trong cải tiến kỹ thuật, công tác tham mưu, điều hành, cải cách hành chính... có tính khả thi cao.

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

 Với nhiều điều kiện thuận lợi, bên cạnh những thế mạnh về tự nhiên, văn hóa, xã hội, Đồng Nai còn được coi là tỉnh giàu tiềm năng phát triển công nghiệp, công nghệ cao. Trong những mục tiêu tổng quát được Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI nhiệm kỳ 2020-2025 xác định, có nội dung: “Phát triển kinh tế đi đôi với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân; giữ vững ổn định chính trị - xã hội, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh; xây dựng Đồng Nai phát triển toàn diện về kinh tế - xã hội; là trung tâm công nghiệp và dịch vụ cảng hàng không, cảng nước sâu, cửa ngõ giao thương quốc tế; một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và của cả nước vào năm 2025 và thuộc nhóm đầu các tỉnh phát triển”.

Theo đó, bên cạnh những yêu cầu mới khó hơn, cao hơn trong giai đoạn tới, tình hình, bối cảnh mới cũng mở ra cơ hội lớn đối với đội ngũ nữ trí thức của tỉnh. Việc tạo môi trường thuận lợi để nữ trí thức phát huy khả năng, tiềm lực của mình vừa là điều kiện, vừa là một trong những đích hướng tới trong quá trình phát triển của tỉnh. Cùng với những điều kiện khách quan, bản thân đội ngũ nữ trí thức cũng cần quyết tâm cao hơn, tự trang bị cho mình những tri thức mới, chuẩn bị những kỹ năng cần thiết để vượt qua khó khăn, chủ động thích ứng và đáp ứng được những yêu cầu mới. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng giúp địa phương nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. 

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, bên cạnh những tiến bộ, ý chí vươn lên khẳng định vị thế và vai trò, đội ngũ nữ trí thức trong tỉnh vẫn còn có những hạn chế, khó khăn, bất cập - xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan, khiến cho việc phát huy tiềm năng, năng lực sáng tạo và phát triển còn thiếu tính bền vững. Mặc dù tỉ lệ nữ có trình độ đại học khá cao (72,55%) trong tổng số những người có trình độ đại học của tỉnh, nhưng số lượng nữ trí thức là thạc sĩ, tiến sĩ lại rất thấp; không có phó giáo sư, giáo sư là nữ; chuyên gia đầu ngành là nữ rất hiếm hoi(6). Tỉ lệ nữ tham gia công tác lãnh đạo ở các cấp, các ngành, cơ quan dân cử và cấp ủy còn thấp, chưa đạt chỉ tiêu Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 27/4/2007 của Bộ Chính trị về “Công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” và Công văn số 8890-CV/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đề ra. 

Mặc dù tỉ lệ nữ có trình độ đại học khá cao trong tổng số những người có trình độ đại học của tỉnh, nhưng số lượng nữ trí thức là thạc sĩ, tiến sĩ lại rất thấp; không có phó giáo sư, giáo sư là nữ; chuyên gia đầu ngành là nữ rất hiếm hoi.

Trước những tác động mạnh mẽ, nhiều chiều của quá trình hội nhập và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, cùng với đó là những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh - nhất là đại dịch COVID-19 - đã và đang tạo ra những thách thức to lớn liên quan đến an ninh phi truyền thống, đe dọa nghiêm trọng sự phát triển ổn định, bền vững của thế giới và đất nước, trong đó có Đồng Nai. Những biến đổi này trực tiếp tác động đến mọi lĩnh vực đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh, trong đó có phát triển đội ngũ nữ trí thức. Trước sự đòi hỏi ngày càng cao, đa dạng, phức tạp, yêu cầu trước mắt đặt ra đối với nữ trí thức là phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ của bản thân, đáp ứng nhu cầu xã hội; tận dụng mọi điều kiện và cơ hội để tiếp cận tri thức, giáo dục - đào tạo, nâng cao khả năng tự học và các kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ...

Trong những năm qua, đội ngũ nữ trí thức đã có nhiều đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong ảnh: Chị Đoàn Thị Tuyết Lê (bìa phải), giảng viên bộ môn Công nghệ sinh học, Khoa Kỹ thuật hóa học và môi trường, Trường đại học Lạc Hồng chia sẻ với sinh viên cách trồng nấm linh chi tại mô hình trồng nấm linh chi tại Trường đại học Lạc Hồng. Ảnh: Nga Sơn

Trong những năm qua, đội ngũ nữ trí thức đã có nhiều đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong ảnh: Chị Đoàn Thị Tuyết Lê (bìa phải), giảng viên bộ môn Công nghệ sinh học, Khoa Kỹ thuật hóa học và môi trường, Trường đại học Lạc Hồng chia sẻ với sinh viên cách trồng nấm linh chi tại mô hình trồng nấm linh chi tại Trường đại học Lạc Hồng. Ảnh: Nga Sơn

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA NỮ TRÍ THỨC TRONG THỜI GIAN TỚI

Trên cơ sở Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XI, bên cạnh những chủ trương, chính sách cơ bản, vĩ mô liên quan đến phát triển phụ nữ và bình đẳng giới, trong thời gian tới, các cấp ủy đảng, chính quyền của tỉnh cần có những cơ chế chính sách cụ thể, đặc thù để động viên, khuyến khích, hỗ trợ đội ngũ nữ trí thức tiếp tục vươn lên, cống hiến xứng đáng hơn nữa vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Một là, các cấp ủy đảng, chính quyền các cấp tập trung xây dựng chiến lược, quy hoạch sử dụng đội ngũ nữ trí thức thường xuyên, phải có sự chuẩn bị nguồn nhân lực nữ trí thức đủ về số lượng và không ngừng nâng cao về chất lượng. Quan tâm thực hiện đúng, tích cực chính sách ưu tiên trong tuyển dụng nữ trí thức và trong đề bạt, bổ nhiệm. Có cơ chế đãi ngộ và tôn vinh nữ trí thức trên cơ sở khắc phục tình trạng phân công lao động “theo giới”; thực hiện sự công bằng trong đánh giá, đãi ngộ, khen thưởng nữ trí thức.

Hai là, xây dựng chiến lược đào tạo nữ trí thức theo từng lĩnh vực, từ đó cụ thể hóa kế hoạch, chỉ tiêu đào tạo nữ trí thức; tận dụng mọi cơ hội cử các nữ trí thức trẻ giỏi chuyên môn, giỏi ngoại ngữ, có triển vọng đưa đi đào tạo ở trong nước và nước ngoài theo cơ cấu, nghề nghiệp phù hợp, đặc biệt, là những ngành, những lĩnh vực mũi nhọn trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kiến thức thường xuyên, hỗ trợ nữ trí thức có đủ điều kiện cập nhật tri thức khoa học hiện đại, nâng cao năng lực chuyên môn bằng nhiều hình thức như tham gia các hội nghị, hội thảo khoa học trong và ngoài nước, tham gia đăng ký, đấu thầu các đề tài nghiên cứu khoa học trên cơ sở công bằng, bình đẳng, lưu ý đến vấn đề giới. Có chính sách cụ thể khuyến khích phát triển tài năng sáng tạo của đội ngũ nữ tri thức như tạo điều kiện cho họ thực hiện các dự án, đề tài khoa học và công nghệ các cấp trên địa bàn tỉnh.

Ba là, xây dựng chính sách mang tính đột phá trong tạo nguồn chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, bảo đảm khai thác, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để nữ trí thức trẻ có cơ hội phát triển. 

Các cấp ủy đảng, chính quyền mạnh dạn bố trí những trí thức nữ trẻ có tài năng đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng trong các lĩnh vực, nâng cao tỷ lệ cán bộ nữ trẻ trong các cơ quan lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành, tạo bước đột phá trong cán bộ nữ trẻ ở các cấp. 

Việc trẻ hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nói chung và cán bộ lãnh đạo, quản lý nữ trẻ nói riêng là phù hợp với xu thế phát triển của thế giới và đất nước ngày nay, vì vậy, đòi hỏi tính linh hoạt, nhạy bén và tầm nhìn rộng mở của những người lãnh đạo. 

Bốn là, đa dạng hóa các ngành nghề đào tạo, tập trung vào các ngành mà địa phương đang cần. Có chế độ ưu tiên đối với nhóm nữ trí thức hoạt động trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ. Có chế độ khuyến kích, động viên đối với các nữ trí thức trẻ có công trình nghiên cứu, có sản phẩm khoa học hướng tới phát triển bền vững, bảo đảm sự hài hòa trong phát triển kinh tế, môi trường và xã hội. Quan tâm đến vấn đề đào tạo, hướng nghiệp dành cho học sinh, sinh viên nữ. Tổ chức tốt các hoạt động tư vấn nghề nghiệp từ trong các trường phổ thông cho đến đại học. 

Quan tâm tạo nguồn nữ trí thức trẻ tại các khu vực nông thôn, các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số. Xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung các chính sách về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ là người dân tộc thiếu số. Cần đặc biệt quan tâm đến nhóm học sinh nữ là người dân tộc thiểu số. Có chính sách hỗ trợ, khuyến khích các em là học sinh nữ, sinh viên dân tộc thiếu số và phát triển lực lượng nữ trí thức ở các huyện, xã có đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực nông thôn, các vùng khó khăn.../.

TS. Vũ Thị Nghĩa
Trường Chính trị Đồng Nai
___________________
(1) (2) (3) Báo cáo tổng kết Đại hội đảng bộ 3 cấp của tỉnh Đồng Nai, nhiệm kỳ 2020-2025. 
(4) Báo cáo của Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đồng nai, 2020.
(5) Cục Thống kê Đồng Nai: Niên giám thống kê năm 2020.
(6) Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đồng Nai: Báo cáo tổng kết thực hiện Kết luận số 43-KL/TU ngày 30/9/2016 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đề án “Tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý và phát huy vai trò của phụ nữ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, giai đoạn 2016-2020” trong các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh”.

Có thể bạn quan tâm

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Mới nhất

Liên kết website

Xem nhiều nhất